کتاب مبانی اندازه گذاری و تلرانس گذاری هندسی | افشین خفایی | نشر جهاد دانشگاهی

توضیحات

کتاب مبانی اندازه گذاری و تلرانس گذاری هندسی | افشین خفایی | نشر جهاد دانشگاهی

اندازه‌گیری و تلرانس‌گذاری هندسی یکی از مهم‌ترین استانداردهای مهندسی در طراحی، تولید و کنترل کیفیت قطعات صنعتی می‌باشد. این سیستم با تعریف دقیق تلرانس‌های هندسی، امکان ساخت قطعات با دقت بالا و عملکرد صحیح را فراهم می‌کند.

اندازه‌گیری هندسی 

اندازه‌گیری هندسی به فرآیند بررسی ابعاد، شکل، موقعیت و جهت‌گیری اجزای یک قطعه نسبت به مراجع مشخص گفته می‌شود. این نوع اندازه‌گیری نقش کلیدی در تطابق قطعه با نقشه فنی و الزامات عملکردی دارد و معمولاً با ابزارهایی مانند کولیس، میکرومتر و دستگاه‌های CMM انجام می‌شود.

تلرانس‌گذاری هندسی چیست؟

تلرانس‌گذاری هندسی روشی استاندارد برای تعیین حدود مجاز انحراف شکل، موقعیت و جهت سطوح و اجزای قطعه است. GD&T با استفاده از علائم و نمادهای مشخص، زبان مشترکی بین طراح، سازنده و بازرس ایجاد می‌کند و از بروز خطاهای تولید جلوگیری می‌کند.

از مزایای تلرانس‌ گذاری هندسی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش دقت و کیفیت قطعات صنعتی

• کاهش هزینه‌های تولید و دوباره‌کاری

• بهبود فرآیند مونتاژ قطعات

• افزایش عمر مفید تجهیزات و ماشین‌ آلات

• تسهیل کنترل کیفیت و بازرسی فنی

کاربرد اندازه‌گیری و GD&T در صنعت

اندازه‌گیری و تلرانس‌گذاری هندسی در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، هوافضا، ساخت تجهیزات پزشکی، قالب‌سازی و ماشین‌کاری CNC کاربرد گسترده دارد و یکی از ارکان اصلی مهندسی دقیق به شمار می‌رود.

استفاده صحیح از اندازه‌گیری و تلرانس‌گذاری هندسی باعث افزایش دقت طراحی، بهبود فرآیند تولید و ارتقاء کیفیت نهایی محصولات می‌شود. یادگیری GD&T برای مهندسان، تکنسین‌ها و فعالان حوزه ساخت و تولید یک مهارت ضروری و ارزشمند است.

معرفی کتاب

این کتاب شامل :

• استفاده از مثال‌های علمی و کاربردی در بیان مفاهیم، خوانندگان را قادر به یادگیری و به کارگیری سریع مطالب می‌نماید.
• وجود نقشه‌های ایزومتریک به تجسم قطعات و درک مطلب کمک می‌نماید.
• طرح پرسش‌ها و مسائل در آخر فصول و نیز ارائه پاسخ در پیوست کتاب جهت حصول اطمینان از درک صحیح مفاهیم و مطالب علمی ارائه شده.
• پیوست مبسوط جهت ارائه اطلاعات بیشتر در مورد موضوعات 

به منظور استفاده بهتر دانشجویان رشته‌های صنعتی در حوزه‌های طراحی، تکنولوژی ساخت، نقشه کشی و نیز فعالان حوزه ساخت و تولید و کنترل کیفیت مطالب کتاب به بخش‌های کوچک تقسیم شده و از منطق آموزش «گام به گام» در ارائه مفاهیم علمی استفاده شده است.

متون کتاب بر اساس استاندارد اندازه و تلرانس گذاری تدوین گردیده است. بحث و طرح سوالات پیرامون موضوعات کتاب به درک بهتر و عمیق‌تر از آنها کمک می‌نماید.

فهرست کتاب

• نقشه‌های مهندسی و تلرانس گذاری
• آشنایی با نشانه‌ها و اصطلاحات تلرانس گذاری هندسی
• قوانین و مفاهیم تلرانس گذاری هندسی
• تلرانس‌های فرم
• مبناها (صفحه‌ای)
• مبناها (محور و صفحه تقارن)
• کنترل‌های راستا
• تلرانس موقعیت
• کنترل‌های هم محوری – هم مرکزی و تقارن
• کنترل‌های لنگی
• کنترل‌های پروفیل